Maatschappijleer (actualiteit)

Hieronder staan verscheidene lesbrieven voor het vak  maatschappijleer! De lesbrieven gaan over actuele thema's of onderwerpen die de afgelopen jaren van toepassing waren. Hopelijk zijn de lesbrieven bruikbaar voor je eigen lespraktijk! Ik wens je veel succes! Voel je vrij om een rating te geven en heb je eventueel op- of aanmerkingen, dan lees ik die graag tegemoet! Feedback is altijd welkom (mogen ook complimenten zijn). Dit kan je doen via het contactformulier.

Lesbrief oorlog in Sudan 

De afgelopen twee jaar (2023- heden) vechten al twee facties (Sudanese Armed Forces en Rapid Support Forces) elkaar in Sudan de tent uit. Met als gevolg duizenden doden, miljoenen vluchtelingen en talloze mensen in nood. 


Het is daarom belangrijk dat we als bevolking in actie komen tegen de verschrikkingen die plaatsvinden op het Afrikaanse continent. Ik heb daarom in het kader hiervan een lesbrief gemaakt en deze bestaat uit vier onderdelen. In deel A oriënteren de leerlingen zich op het conflict. In deel B maken ze een filmopdracht over de oorlog. Ook in deel C maken de leerlignen een filmopdracht, maar dan over de massamoorden in El- Fasher. Verder kunnen de leerlingen in deel D uit drie opdrachten (poster, vlog of organisatie van een demonstratie) kiezen, dit om meer aandacht voor het conflict te vragen. Tevens is er een antwoordmodel voor deel A, B en C

Lesbrief Oorlog In Sudan Docx
Word – 632,5 KB 10 downloads

Lesbrief manosphere

Recent ging de date tussen Alanah en Davey bij First Dates viraal. Op zich was het een 'normale' date, maar de uitspraken en ideeën van Davey omtrent vrouwen gaven het etentje een hele andere lading. Vrouwen hebben bijvoorbeeld volgens hem geen ambitie of hij zal nooit een relatie met een vrouw willen die meer geld dan hem verdient. Gevolg-> vanwege zijn uitspraken is hij nu de pispaal van heel Nederland. Echter is hij zowel dader als slachtoffer van zijn ideeën. Sterker nog, hij is de personificatie van het opkomende conservatisme onder jongeren en dit is heel zorgelijk.


In het kader hiervan heb ik een lesbrief gemaakt en deze bestaat uit drie (eventueel vier, eigen keuze docent) onderdelen. In deel A bekijken de leerlingen filmfragmenten van First Dates en RTL Tonight. Vervolgens maken ze hierover vragen en doen ze aan meningsvorming. In deel B leren de leerlingen over de manosphere en hierover maken ze vragen. Daarbij geven leerlingen een omschrijving van hun idee omtrent mannelijkheid. In deel C bekijken de leerlingen een kort fragment over influencer Andrew Tate en daarover maken ze een paar vragen. Tevens voert de klas een gesprek over verschillende stellingen uit de manosphere. Het vierde deel (deel D) is extra achtergrondinformatie over Tate. 

Korte Lesbrief Manosphere Docx
Word – 626,3 KB 187 downloads

Lesbrief Charlie Kirk en de moord op hem (10 september 2025)

Onlangs is de wereld opgeschrikt door de moord op Charlie Kirk (politieke activist en vertrouweling van Donald Trump). De aanslag ging viraal op het internet en bijna iedereen heeft er wel iets van meegekregen. Zo hoor je het schot en je ziet honderden mensen in paniek rennen, aldus wat te zien is op de traditionele mediakanalen. Helaas is er geen censuur op de sociale media en met als gevolg dat duizenden jongeren via TikTok (en andere kanalen) zijn bloedige dood hebben gezien, het is te bizar voor woorden dat zij hieraan blootgesteld worden.

Als gevolg hiervan hoor ik zowel op de wandelgangen als in mijn klaslokaal dat leerlingen erover praten. Sommigen zijn geschokt, anderen zijn niet verbaasd en er zijn zelfs euforische leerlingen. Reden genoeg om hier mee te doen en ik heb daarom een korte lesbrief gemaakt.

De lesbrief bestaat uit drie onderdelen.
In deel A wordt de voorkennis van de leerlingen omtrent Charlie Kirk en de moord besproken. Vervolgens moeten de leerlingen onderzoek doen naar de opkomst van Charlie Kirk en de recente moordaanslag. Wie was hij en wat is er gebeurd op Utah Valley University? Tot slot zal er in deel C een klassendebat/ gesprek (eigen invulling docent) worden gevoerd over stellingen die te maken hebben met de vrijheid van meningsuiting of de ideen van Kirk.
De opdracht is voornamelijk voor de bovenbouw van het vmbo, de havo en het vwo. Het zou eventueel in de onderbouw kunnen, maar dan met veel begeleiding van de docent.

Lesbrief Charlie Kirk Docx
Word – 646,6 KB 82 downloads

Lesbrief NAVO- top, Den Haag 2025

Volgende week dinsdag zal onze hofstad veranderen in een vesting, want er is op 24 en 25 juni een NAVO- top! Met de organisatie van deze top wil Nederland zich profileren als een goede bondgenoot (dit wel tegenover een kostenplaatje van 183 miljoen euro) en ons land organiseert dit voor de 1e keer sinds de oprichting van de NAVO in 1949. Het is een unieke situatie en in het kader hiervan heb ik een lesbrief gemaakt.

De opdracht bestaat uit vier onderdelen. In deel A wordt de voorkennis van de leerlingen over de NAVO en de NAVO- Top geactiveerd. Vervolgens kijken de leerlingen in deel B een uitlegvideo van NOS op 3 over de NAVO- Top. Bij dit verdiepingsfilmpje maken zij vragen. Verder zullen de leerlingen in deel C zich verdiepen in de perspectieven van de NAVO lidstaten over de NAVO- norm, Oekraïne en het bewaren van de eenheid. Tot slot sluit de les zich af met een klassengesprek over de NAVO. Moet bijvoorbeeld Nederland meer aan defensie uitgeven of moeten we maar uit de NAVO gaan? Er is trouwens een antwoordmodel!

Lesbrief Navo Top 2025 Den Haag Pdf
PDF – 481,5 KB 148 downloads

De lesbrieven 

Lesbrief Derde Wereldoorlog

De lesbrief bestaat uit vier onderdelen. In fase 1 geven de leerlingen een waarde (cijfer) aan hun angstgevoelens voor het ontstaan van een Derde Wereldoorlog. Vervolgens leggen ze dit uit. De uitkomsten bespreekt de docent en hij kan zelfs met de gegeven cijfers een klassengemiddelde berekenen. In fase 2 lezen de leerlingen een recent krantenartikel van de De Gelderlander over de angstgevoelens van jongeren in Gelderland. Vervolgens beantwoorden ze aan de hand van het artikel vragen. Ook biedt deze fase een moment voor een klassendiscussie over de dienstplicht. Bij fase 3 maken de leerlingen aan de hand van tien gebeurtenissen over de oorlog in Oekraïne een levenslijn. Een levenslijn is een werkvorm waarbij de leerlingen per gebeurtenis een waarde geven en deze waardes vullen zij in een grafiek in, dit door middel van het zetten van punten. Vervolgens trekken ze door alle punten een lijn en dat is een overzicht van hun spanning omtrent een Derde Wereldoorlog. Tevens biedt deze fase inzicht in de wijze waarop jongeren aan hun informatie komen, hierover worden vragen gesteld. Tot slot worden de gemaakte levenslijnen in fase 4 besproken. De docent kan zelf bepalen op welke wijze hij dat wil doen. Ook zijn er weer mogelijkheden tot het berekenen van een klassengemiddelde van angstgevoelens per gebeurtenis of de oorlog in Oekraïne in zijn geheel.

De hele lesbrief duurt ongeveer 60 minuten.

Lesbrief Derde Wereldoorlog Docx
Word – 1,8 MB 88 downloads

Lesbrief fast fahion

De kledingkasten van onze jongeren puilen tegenwoordig uit van allerlei soorten kleding. Waar komt dit vandaan en hoe komt het tot stand? Wat is fast fashion eigenlijk en welke impact heeft het op de aarde en mens? Hierover gaat de volgende lesbrief. Deze bestaat uit drie onderdelen. Ten eerste brengen de jongeren hun koopgedrag in kaart. Ten tweede maken ze een filmopdracht over fast fashion. Tot slot analyseren ze kledingmerken op basis van hun impact op mens en milieu. 

Lesbrief Fast Fashion Docx
Word – 532,4 KB 87 downloads

Stappenplan werkvorm Blind Bekennen

Een stappenplan om lastige onderwerpen in de klas te bespreken. Bij deze werkvorm reageren leerlingen anoniem op gevoelige stellingen (ze liggen met hun hoofd op tafel, ogen dicht, en "stemmen" vervolgens met hun hand). Vervolgens tel ik het aantal het aantal handjes en ze krijgen daarna de optie om hun
keuze toe te lichten 

Stappenplan Werkvorm Blind Bekennen Pdf
PDF – 177,9 KB 116 downloads

Lesbrief over het conflict in Syrië (december 2024)

Het conflict in het Syrië is door de opmars van HTS (Hayat Tahrir al-Sham) weer opgelaaid. De beelden zijn volop in het nieuws en het lijkt erop dat de laatste dagen van Assad zijn aangebroken. Hierover maakte ik een halve lesbrief, dit voor 30 tot 40 minuten. De opdracht bestaat uit drie delen. Deel A: Voorkennis, deel B: Filmopdracht en deel C is een analyse van de politieke kaart in Syrië. In deel D speculeren de leerlingen over de toekomst van Syrië.

Er is een antwoordmodel. 

Lesbrief Recente Ontwikkelingen In Syrie December 2024 Docx
Word – 27,9 KB 104 downloads

Lesbrief over de rellen van Amsterdam 7 november en de gevolgen voor de Nederlandse samenleving

Lesbrief Over De Rellen Van Amsterdam Van 7 November 2024 Docx
Word – 39,0 KB 109 downloads

In deze lesbrief leren de leerlingen over de rellen van Amsterdam en de gevolgen van de politieke reactie. De opdracht bestaat uit vier delen. Deel 1: Voorkennis activeren, deel 2: filmopdracht, deel 3: gevolgen beeldvorming en deel 4: speech schrijven.

Een korte lesbrief over de situatie tussen de organisatie Hezbollah en de staat Israël. 

Korte Lesbrief Over De Relatie Tussen Hezbollah En Israel Docx
Word – 26,0 KB 132 downloads

De lesbrief is gemaakt n.a.v. nieuwe spanningen tussen Hezbollah en Israël. In de opdracht leren leerlingen over de oorsprong en de gevolgen van het conflict. De lesbrief bevat een antwoordmodel.

Lesbrief Europese verkiezingen 2024

Lesbrief Europese Verkiezingen 6 juni 2024 Docx
Word – 388,7 KB 100 downloads

In deze lesbrief oriënteren leerlingen zich op de Europese Verkiezingen van 2024. Zie docentenhandleiding op pagina 2 voor de uitvoering van de lesbrief. Verder is de opdracht aanpasbaar voor toekomstige verkiezingen!

Opdracht over De Tweede Kamer Verkiezingen van november 2023 Docx
Word – 1,2 MB 98 downloads

In deze lesbrief oriënteren leerlingen zich op de Tweede Verkiezingen van 2023. Zie docentenhandleiding op pagina 1 voor de uitvoering van de lesbrief. Verder is de opdracht aanpasbaar voor toekomstige verkiezingen!

Lesbrief over het conflict in Israel-Palestina: Van wie is nou het gebied?
Word – 1,3 MB 112 downloads

Door middel van deze lesbrief leren de leerlingen over het conflict tussen Israël en Palestina. Ze begrijpen de oorsprong, de gevolgen en leren er een mening over te vormen. Zie pagina 2 voor een korte docentenhandleiding en op pagina 3 wordt de lesbrief uitgelegd.

Filmopdracht Einde Van Het Mark Rutte Tijdperk Docx
Word – 14,7 KB 107 downloads

Deze opdracht is een filmopdracht over de politieke carrière van Mark Rutte. Ze leren over zijn opkomst, beleid en de gevolgen ervan. Daarnaast oriënteren ze zich op de Tweede Kamerverkiezingen van 2023.

Opdracht Over Het WK In Qatar Docx
Word – 317,5 KB 86 downloads

Deze lesbrief gaat over het WK voetbal in Qatar van 2022. De leerlingen leren over het leven in Qatar. Daarnaast leren ze de schaduwzijde van dit soort evenementen kennen. Ook kunnen de leerlingen aan de hand van deze opdracht een mening vormen over het WK in Qatar. Ze beantwoorden de vraag: 'Ga je wel of niet kijken naar het WK voetbal 2022?'. Zie pagina 1 een docentenhandleiding.

Filmopdracht Klimaatprobleem Grote Opdracht Pdf
PDF – 164,1 KB 94 downloads

Deze lesbrief gaat over het klimaatprobleem. Door middel van een filmopdracht en klassengesprekken, leren de leerlingen over de oorzaken gevolgen van de opwarming van de aarde. 

Lesopdracht Over Andrew Tate En Zijn Invloed Docx
Word – 146,5 KB 112 downloads

In deze lesbrief leren de leerlingen over de invloed van influencer Andrew Tate. De opdracht bespreekt zijn standpunten en zijn persoon. Vervolgens vormen de leerlingen door middel van stellingen een mening over zijn ideeën. 

Toeslagenaffaire Opdracht Pdf
PDF – 151,5 KB 95 downloads

In deze lesbrief leren de leerlingen over de oorzaken en gevolgen van de Toeslagenaffaire. Daarnaast vormen zij over deze situatie een mening.

Meer Of Minder Coronamaatregelen Opdracht Docx
Word – 104,5 KB 80 downloads

Door middel van deze lesbrief verdiepen de leerlingen zich in een recent dilemma van de rechtsstaat, dit door middel van de recente pandemie. In de opdracht leert men over de oorzaken en gevolgen van COVID-19. Vervolgens plaatsen zij deze zaken in de context van het dilemma van een rechtsstaat. Tot slot schrijven zij een advies over hoe om te gaan met het virus.